Vətənimdür, Vətənimdür, Vətənim!

Cabir Xalid (Halid), Ahıska’nın Dersel köyünden 1944’te sürgün edilen bir ailenin çocuğu olarak 1951’de Özbekistan’ın Semerkant’ın Bulungur köyünde dünyaya geldi. Ailesi 1961’de Azerbaycan’a göç etmiştir. Ahıskalıların yaşadığı Saatli ilçesinde dil ve edebiyat öğretmenliği yaptı. Şiirleri birçok dergide yayımlandı. Azerbaycan Yazarlar Birliği üyesidir. Ahıska Türk edebiyatının önemli temsilcilerinden biridir. Şiirlerini Ahıska ve Azerbaycan Türkçesiyle yazarak iki lehçe arasında köprü oldu. 23 Mart 2023’te hayatını kaybetti. Ahıska Türklerinin hak arama mücadelesi ve sürgün edebiyatında lirik ve vatan sevgisini işleyen şiirleriyle tanınıyordu. Bu şiir, Cabir Xalid’in “Axısxa Nəğmələri” adlı kitabından (s. 30-36) alınmıştır.

Bənim havam, suyum, toprağım, taşım,
Kavurmam, kəbəbim, ətməgim,aşım,
Bənim yüzüm, gözüm, ucalan başım,
Yürəgim, bögrəgim, cigərim, canım-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Bənim sonsuz mülküm, dövlətim, varım,
Yazım, qışım, güzüm və ilk baharım,
Əv-barxım, qapi-bacam, kövüm, şəhərim,
Geçmişim, yarınım, şöhrətim, şanım-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Şəkərim, şərbətim, həm tuzum, tadım,
Fərəhim, tınçluğum, yardım-imdadım,
Sayğım, sayılmağım, izzətim, adım,
Hürmətim, pənahım, arxam, yetənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Bollux, rahatluğum, əskügüm, kəmim,
Həsrətim, mərəğim, ğürülüm, ğəmim,
Tufanli dəryada sahabsız gəmim,
Binəgim, arabam, maşinim bənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
İlxım, sürüm, padam, tavarım, malım,
Gülüm, çiçəklərim, pətəgim, palım,
Çayırım, çimənim, al-əlvan xalım,
Otum, otlaxlarım, biçinim, gəmim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Sazım, salamorum, tarım, qavalım,
Tulumum, tütüləm, zurnam, davulum,
Türküm, oyunlarım, bin-bir havalım,
Meyim, daha nəyim, qayniyan qanım-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
İşim, zənəhətim, vəzifəm, param,
Sağluğum, pakluğum, dərmənim, yaram,
Bin-bir ilacinən dərtlərə çərəm,
Çox şükür Rabbiya sappasağ tənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Altunum, gümüşüm, gəvhərim, gəncim,
Yaqutum, mərcənim, sədəfim, incim,
Ləlim, cavahirim, sərvət sevincim,
Alti də, üsti də tükənməz kənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Məktəfim, müəllimim, elmim, təbibim,
Loğmanım, həkimim, alim həbibim,
Eylügüm, zəhmətim, haxım, səbəbim,
İlimim, bilimim, savadım, fənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Gezişim, turuşum, oturup-qaxmam,
Sözüm, qonuşmağım, gülüşüm, baxmam,
Qismətim, qazancım, halalca luxmam,
Gəlişim-bögünüm, gedişim-sonum-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Yağmurum, yağışım, çirəm, çiskinim,
Qar boran, çığ, tufan, tipi keskünüm,
Ellər bir olmasa məlül, küskünüm,
Buludum, dumanım, sırsıram, çənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Dinim, ibadətim, imanım, haccım,
Qurbanım, Quran’ım, fitrəm, orocum,
Camım, Cumam, mollam, mədrəsəm, xocam,
Namazım, niyazım, dada yetənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Harğım, suyum, savux, sərinim,
Puvarım, çərmügüm, çayım, kürünüm,
Səs-sədəm, şırıltım, gürültüm, ünüm,
Göllərim, gür selim, şıryalam, nənnim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Qırmızım, qəhvəyim, qaram, ağ günüm,
Yeşilim, narıncım, buğdayım, tünüm,
Yetmiş iki rəngli tamım, bütünüm,
Boz, bayaz, al, sari, mavim, sösənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Yaylali, qışlali o zəngin tağım,
Ayranım, qurutum, qaymağım, yağım,
Peynilim, bulamam, o sütli çağım,
Törəyib artanda ağarti kənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Qohumum, qardaşım, qəbiləm, əslim,
Cinsim, cibillətim, törəməm, nəslim,
Tayfam, dost-tanışım, dört cənnət fəslim,
Sağ cigər-əxrəbəm, yatan-yitənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Furunum, ocağım, ambar-mərəgim,
Furucum, lazudum, buğdam-gərəgim,
Punturuşum, pağaçam, bişim, gəvrəgim,
Qətmərim, podeləm, luxumum, şanım-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Çalışanda begim, ərinsə poşam,
Qazim, müftüm, ağam, sultanım, paşam,
Allahın vergisi, bin-bir tamaşam,
Əkincim, maldarım, lənçbərim, xanım-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Kövlüm, qoni-qomşum, xalqım, millətim,
Şennigim-şenlügüm!
Bizsiz zillətim!
Ayrılmax, bölünmax-dərdim, illətim!
Yarından, yavridən ayri yatanım-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Yığnağım, məclisim, dügünüm, toyum,
Bayramım, ədətli-ədəpli soyum,
Fəxrim, qurulmağım, tik başım, boyum,
Dastanım, hekiyam, hekmətim, mənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Ömrüm, yaşayışım, xəzinə dilim,
Mərtluğum, fərəhim, çəpərim, elim,
Eşim, arxataşım, sevgim, cevgilim,
Sadiq sərçə quşum, ötməz ötənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Qüdrətim, qüvvətim, taqətim, heyim,
Mehrim, mərhəmətim, insafım, eyim,
Vicdanım, şərəfim, hürbüm, hər şeyim,
Qürbüm, fəxrim, arım, gücüm, ad sanım-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim !
***
Urbam, geyimlərim, füskülüm, fəsim,
Sabax, əvlə, axşam, ikindi, yatsım,
Əkməyə, tikməyə aşxım, havasım,
Ayamım, ayazım, şənlügüm, şenim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Odam, söbəm, tavam, piləkim, sacım,
Bazlamam, fətirim, yuxam, dögməcim,
Yağ qutum, pal toli küpüm, güvəcim,
Dibəgim, taş tuzum, hem yarmam, unum-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Biramlam, hər dakkam, sahatım, fəslim,
Haftam, ayım, yilim, qərinəm, əsrim,
Binam, imaratım, sarayım, qəsrim,
Yapım, tikilim, tarlam, bostanım, zəmim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Pantam, ağırşağım, almam, funduğum,
Furucum, cəvüzüm, toli zanduğum,
Nənəzir armudum, yeyib qanduğum,
Kınam, toyum, söbəm, toli çətənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim !
***
Dərəm, təpəm, bağım, yamacım, meşəm,
Motsi, mesxal, jola, çigələk, köşəm,
Qızılcux, cakelə, əzgil, tut, şuşam,
Kirəzim, ərügüm, şəftəlim, dənim-
Vətənimdür, vətəniımdür, vətənim!
***
Beşigim, döşəgim, qonağım, ninnim,
Hayatım, topnağım, andım, yeminim,
Xoşluğum, güvəncim, şadlux gümənim,
Faxırım, fuxaram, bezim, kətənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Yıldırım dözümüm, bir şimşək ruhum,
Sabrım, tayanuğum, amanım, ahım,
İki yüz yigirmi kövüm, pənahım,
Namusum, qeyrətim, təktirə mənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Hissim, həqiqətim, ağnamam, səzməm,
Düşüncəm, xəyalım, göglərdə süzməm,
Maddi və mənəvi ögmağım, yazmam,
Qədirlim, həm qəhvəm, qərənfil dənim-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Güləc yüzüm, sözüm, yitən quşlarım,
Yatax rahatluğum-yatan quşlarım,
Şahanım, qartalım, ötən quşlarım,
Səsdən, gözəllükdən bəxtülli anım-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!
***
Sayduğum eylüklər bindən biridür,
Vətən birluğinən vardur, diridür,
Paraya yaldanma, pul əl kiridür!
Ayıl, çalış, getmə.
Yitmə, de: “Canım-
Vətənimdür, vətənimdür, vətənim!”