Kars’a Giderim Kars’a

Elimde lisedeki edebiyat öğretmenim Hayrettin Günay’ın anılarından oluşan kitabı var: “Güzel Yurdum Kars’a Giderim Kars’a: Yurt Denemeleri” adını üstlenmiş. Kapağında Kars kalesinin gece görünüşünün fotoğrafı var. Yengi Yayınlarından Haziran 2025’te yayımlanmış ve 266 sayfadan oluşuyor. Hocamın hatıratı Ankara’da atama torbasından öğretmenlik kurasını çekmesiyle başlıyor. Kurada Posof Lisesini çekmiştir. Yıl 1976 ve Posof’ta iki yıl öğretmenlik […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Söz Kültürü: Posof Atasözleri

Khadizha Sarvarova [1] Giriş İnsanoğlu var olduğu günden bu yana yaşadığı olaylardan dersler çıkarmış ve bu tecrübelerini kendinden sonra gelenlere aktarmak istemiştir. Bu aktarımın en kısa, en etkili ve en kalıcı yolu ise kuşkusuz atasözleridir. En genel tanımıyla atasözleri; söyleyeni belli olmayan, uzun gözlemlere ve yaşanmışlıklara dayanan, öğüt verici nitelikteki kalıplaşmış özlü sözlerdir. Bu sözler, […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Atabegler Yurdu Ahıska Bölgesinde Kıpçak Varlığı ve Faaliyetleri Üzerine Kısa Bir Değerlendirme

Dr. Azad Dedeoğlu[1] Tarihte Kıpçak Bozkırı mânasında Deşt-i Kıpçak diye bilinen geniş bir sahaya yayılan Kıpçakların, daha sonraki devirlerle değişik bölgelere dağılarak birçok milletle de irtibata geçtiği bilinmektedir. Bu uruğun başta Kafkaslar olmak üzere Hindistan, Mısır, Bizans, Macaristan ve Romanya’ya kadar uzanan geniş bir sahaya yayıldığı ve buralardaki askerî ve idarî işlerde en yüksek mevkilere […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Posof Yöresinden “Türk gelmemiş” Deyimi Üzerine Notlar

Deyimler, bir milletin yüzyıllar boyunca edindiği tecrübe, gözlem ve değer yargılarının kısa, öz ve çoğu zaman mecazlı bir anlatımla dile getirdiği önemli söz varlığı unsurlarıdır. Toplumların düşünce dünyalarını, hayat biçimlerini ve hayatı nasıl algıladıklarını en sade fakat en etkili biçimde yansıtan deyimler, sözlü kültürün en canlı öğeleri arasında yer almaktadır. Nesilden nesle aktarılan bu güçlü […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Ahıska ve Posof Bölgesinde Türk Varlığı

Prof. Dr. Ahmet Ocak [1]* Giriş Ahıska-Posof bölgesinin Türk varlığıyla tanışması çok eski çağlarda bölgeye Sakaların gelişiyle başlar. Hazar denizinin doğusunda yaşayan Saka (İskit) Türkleri M.Ö. 713 yılları civarında Kırım bölgesinde yaşayan Kimmerler üzerine saldırıya geçerek, Tarihçi Herodot’un “karanlıklar ülkesi” diye tanımladığı bu bölgedeki halkı Kafkaslar bölgesine doğru hareket ettirmiştir. Sonra bu kaçanların peşinden Kafkasları […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Karaçay’ın İki Yanı: Sınır, Hafıza ve Kolektif Travma Ekseninde Bir Anlatı

Reşit Cançelik[1] Ünal Kalaycı’nın Karaçay’ın İki Yanı adlı eseri, Telve Kitap tarafından 2024 yılında yayımlandı. 24 kısa hikâyenin yer aldığı 120 sayfalık eser hem edebî hem de tarihsel bir anlatı olarak dikkat çekmektedir. Hikâyeler aracılığıyla, Türkiye-Gürcistan sınır hattında yer alan Ahıska ve çevresinde yaşayan Müslüman Türk topluluklarının yaklaşık iki yüz yıllık yaşamı, edebî anlatının imkânlarıyla […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Rahim Usta’nın Körüğü

Otobüs kendilerine yaklaştıkça bu gelenin bekledikleri araç olduğunu 302’nin önündeki “Üstün Erçelik” yazısı uzaktan okunmaya başlayınca hepsi emin olmuştu. Delikanlı kendinden küçük kardeşlerinden başlamak suretiyle hızlıca sarılıp vedalaşmaya başladı. Ablasının elini öptükten sonra, babasının eline sarıldı. Babası; “Göreyim seni bak, ona göre.” deyip oğlunun gözlerinden öptü. Sonra zaten on dakikadır göz yaşlarına hakim olmaya çalışan […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Yer Adları Üzerine

Giriş Türk milleti, dikkatinin önemli bir kısmını terör olaylarını önlemeye odaklamışken, minik komşu ülkelerin ve vaktiyle dizleri üzerinde sürünerek ülkemize sığınan ama kalbi hâlâ eski vatanları için çarpan bazılarının ülkemizin ulusal birliğini bozmaya yönelik psikolojik saldırıları, bölücülük girişimleri ve ulusal birlik ve dirliği bozmaya yönelik algı çalışmaları gözleniyor. Sosyal medya ve Wikipedia gibi genellikle konu […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Posoflu Âşıklar ve Kars’ın Kadirbilirliği!

Âşık Zülali (1873 – 1956), Atabek Yurdu’nda 20. yüzyılının başındaki büyük ozanlarından biridir. Adı devrinin büyükleri olan Narmanlı Âşık Sümmani, Çıldırlı Âşık Şenlik gibi ozanlarla birlikte anılır. Kendisi Azerbaycan’da ceditçi okullarda öğretmenlik, Türkiye’de ozanlık ve imamlık yapmıştır. Toplanabilen şiirleri birkaç yazar tarafından yayınlanmıştır. Bu derlemelerden en kapsamlı olanı Yunus Zeyrek tarafından hazırlanan Posoflu Zülali adlı […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

“Ardahan Türküleri

Bu yazı; Orhan Bahçıvan, Gökhan Temur ve Selçuk Murat Kızılateş’in yazdığı ve Bekir Karadeniz’in editörlüğünü yaptığı, Ardahan Valiliğinin katkılarıyla yayınlanan “Ardahan Türküleri” adlı kitap hakkında yazılmıştır. Kitabı hazırlayanlardan Orhan Bahçıvan, 1952 yılında Ardahan’ın Göle ilçesinde dünyaya geldi. Asıl adı Halis Kızılateş’tir. Diyarbakır Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümünü bitirdi. Şiirleri 1984 yılından sonra düzenli olarak edebiyat dergilerinde […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Âşık Üzeyir (Fakiri) ve Ahıskalı Hasta Hasan

Ahıskalı Hasta Hasan (1762-1866)[1] bir halk ozanıdır. Aslen Ahılkelek’te doğmuş ama oradan Ahıska’ya taşınmış. Taşınmasının nedeni Rusya’nın 1828’de bölgeyi işgal etmesi ve dışarıdan bölgeye Ermeni nüfus taşıyarak bölgenin demografisini zorla değiştirme girişimi üzerine yaşanan etnik çatışmalardan ötürüdür. Yaşadığı Dırqına köyüne yerleştirilen göçmen Ermenilerin, Türklerin mal ve mülklerine “çökmeleri” sonucu evini barkını bırakıp Ahıska’ya göçmüştür. Adındaki […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Serhat Boyunun Bilgesi ve Ahıska’nın Feryadı: Posoflu Âşık Üzeyir (Fakirî)

Bu makale, 18. yüzyılın sonunda filizlenen ve 19. yüzyılın ilk yarısında serhat boylarının en gür sesi haline gelen Posoflu Âşık Üzeyir’in (Fakirî) hayatını, Atabek Yurdu Ahıska’ya olan bağlılığını ve Türk edebiyatındaki özgün yerini ele almaktadır. Türk halk edebiyatı, Anadolu’nun uç beyliklerinde ve sınır boylarında vatan savunması ile sanatın iç içe geçtiği bir gelenek üzerine inşa […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Cumhuriyet

Cumhuriyet Bütün dünya arzun çeker, Fen aldı bu Cumhuriyet. Çinpolattan temel dizer, Ön aldı bu Cumhuriyet. Zulmeti aydınlattı, Bir güldür dünyada bitti, Milleti çok hür yaşattı, Fen aldı bu Cumhuriyet. Kemal Ata’nın değeri, Bu dünyanın cihangiri, Düşmanından kan damarı, Kan aldı bu Cumhuriyet. Hafız İkram, Türk ünümüz, Şerefli, şanlı günümüz, Ebedî, bakî, dinimiz, Gün aldı […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Milli Kahraman Server Atabek Anıldı

Millî Kahraman Osman Server Atabek Bursa’da Anıldı İstiklâl Savaşı kahramanı, I. Dönem Ardahan Mebusu ve Cumhuriyet dönemi aydınlarından Osman Server Atabek, Bursa’da düzenlenen anlamlı bir programla anıldı. 20 Nisan 2025 tarihinde Ördekli Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen anma etkinliği, Bursa Posoflular Derneği tarafından organize edildi. Programa akademisyenler, sivil toplum temsilcileri ve çok sayıda davetli katıldı. Sunuculuğunu Ali […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Posof Kent Müzesi

   Posof Kent Müzesi* Benim ailem Acaristan Bako Köyü’ndendir. 93 harbinden sonra göç edip Osmaniye’ye gelmiş, Osmaniye’deki Ahıskalılarla birlikte Osmaniye Merkez/Küllü Köyü’ne yerleşmiştir. 17–20 Ağustos 2014 tarihleri arasında gittiğimiz Posof ve ata toprakları Ahıska, zengin halk kültürü ile dikkatimizi çekmiştir. Bu bağlamda Posof ve Ahıska halk kültürünün Kent Müzesi konseptinde sergilenmesi önerilmiş, hazırlanan ön hazırlık […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Dedemin Türküleri

1975 yılı Mayıs ayında Bolu Erkek İlköğretmen Okulu’nu ikmal imtihanlarına kalmadan bitireceğim belli olmuştu. Okul idaresi, mezuniyeti kesin görünen öğrencilerden Öğretmenlik atamaları için bir form doldurmalarını istiyordu. Evrakta, gündüzlü arkadaşlarımızın atamada şehir tercihleriyle ilgili bir bölüm vardı. Benim gibilerin -yatılılıktan dolayı- seçme şansı bulunmadığı hâlde ilgili kısma ilk sırada Kars’ı, sonra Erzurum ve Muş’u yazdım. […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Can Dedim ki Can Diyesiz

Can Dostlar Öncelikle Merhabalar. Akşam Face’de gezinirken, Posof, Posof Lisesi ile ilgili paylaşımları, fotoğrafları, birlikte çalıştığım öğretmen arkadaşlarımı gördüm, iletilerini okudum. Duygulandım. Canlar, selamlaşmak, haberdar olmak, hal hatır sormak elbette ki çok güzel ve de önemli. Ama “beni pek kesmiyor.” desem yalan olmaz. “Fazlasını yapamaz mıyız?” diye düşünürken aklıma şu geldi: O dönem birlikte çalışan […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Kan Ağlar Gözlerim

AĞIT [1] Kan ağlar gözlerim hicran elinden Döker tane tane yaşın Atatürk Bizi sen kurtardın düşman elinden Dünyaya değerdi başın Atatürk Canın yurt uğruna fedakâr idi Sağlığın millete tunç siper idi Kırk evliya kerameti var idi Vahiy idi fikrin düşün Atatürk Giyelim karalar dökelim allar Ebedi hatıra kurduğun yollar Çürüsün emeğin yitiren diller Yok geçmiş […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Posof Metristir

Morbet çağımda hodaklık da yaptım. Yine de çocuktum. İşten kalan zamanlarımda kendime ilginç ciciler bulur, oyuncak yapar, oyun oynardım. Benim oyuncaklarım beşli mavzer mermi kovanlarıydı. Tarlalardan topluyordum. Tarlalar sürüldükçe ortaya çıkıyordu. Bütün uyarılara rağmen yere bakarak yürüyordum; depresif bir çocuk olmalıyım… Öyle yürüyünce mermi bulmak da kolay oluyordu. İçleri toprak doluydu. Boşaltıp, yıkayıp kurutuyor, öyle […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Etnopedagoji Notları 4

Masallara Gömülü İletiler Masallar sözlü kültürün en etkili müfredat araçlarından biridir. Masalların etkisi geçmişte kalmış değildir; yine etkisini sürdürmektedir. Masallar elbette kurmacadır ve eğitim aracı olarak düşünüldüğünde aktardığı iletiler ve vurguladığı değerleri incelemek etnopedagojinin görevlerinden biridir. Geleneksel masallarda cümleler arasında gömülen, bazen masalla doğrudan ilişkisi olmayan cümleler araya sıkıştırılır. Bu cümlelerdeki iletiler çocuklara sanki özellikle […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Capcanlı Bir Şenliktik!

Bizde “halk”, “kitle”, “toplum” gibi adlar yoktur; biz insanlara “şenlik” deriz. “Bizim şenlik” hane halkı demektir. “Köyün şenliği” de köy halkı anlamına gelir. İnsanlara, kalabalıklara “şenlik” diyen bir kültüre mensubum. Ben çocukken köyde şenlikler çoktu. Şenlik, şenliklerde şenlenirdi. Şenlik, koç katımında şenlik yapardı. Yaylaya çıkmak bir şenlik, inmek başka, yayık zamanı seyranı başka şenlikti. Şenlik, […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Posof’un Göç Kronolojisi (Şiir)

Dokuz yüz elli de göçler başladı, Zonguldak’ı mekan tuttu Posoflu. Bir pağaça, bir de sararmış peynir, Heybeyi sırtına attı Posoflu. Kömür ocaklarında eriyen canlar, Bin metre kuyuya inenler onlar. Orada çalışmayı kolay sananları Tarlayı, çayırı sattı Posoflu. Kimisi madende canından oldu, Kiminin bacağı, kolu kırıldı. Çok çalıştı lakin, fazla yoruldu. Gitti dispanserde yattı Posoflu. Almanya’ya, […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Atabek Yurdu Yazıları

  Atabek Yurdu ve Ahıska Yazıları Atabek Yurdu Özel Sayısına Sunuş Doç. Dr. İkram Çınar Ahıska ve Posof Bölgesinde Türk Varlığı – Prof. Dr. Ahmet Ocak Atabegler Yurdu Ahıska Bölgesinde Kıpçak Varlığı ve Faaliyetleri Üzerine – Dr. Azad Dedeoğlu Bir Serhat Eyaletinin Muhafazası: Osmanlı Devleti’nin Ahıska’yı Elde Tutma Stratejileri – Doç. Dr. Fadime Tosik Dinç […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Posof’a Özlem

Bana da değseydi sanatın eli Tuvale resmini çizmek isterdim İçimde çoğalan özlemlerimi İçli bir şiire yazmak isterdim. *** Hep gözümde tüter oldun Posof’um Meşelerin derin, çıkmaz yokuşun Güzel meskeninde düğünün toyun Halayına türkü dizmek isterdim. *** Ezgilerin çağlar Posof Çayından Melodini duysam içsem suyundan Tutabilsem Zülali’nin sazından Mızrabımı tele vurmak isterdim. *** Çiçeklenmiş Sesöbile Tepesi […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Turgut Uyar ve Posof

Muhtarın odasında bir ben, iki yabancı Birbirimizi yıllardır tanırcasına Kurunduk, çay içtik, muhabbet ettik. Kurtlar, kuşlar ve bulutlardan uzakta İnsan olduğuma gizli gizli Bir sevindim bir sevindim… Turgut Uyar Turgut Uyar (1927-1985) Ankara’da doğdu. İstanbul’daki ilköğreniminden sonra, Konya Askeri Okulu, Bursa Işıklar Askeri Lisesi ve Askeri Memurlar Okulu’nu bitirip Posof, Terme ve Ankara’da personel subayı […]

Yazının devamı İçin tıklayınız