Bizim Köyün Geleneksel Söz Varlığından Örnekler-2

Önceki bölüm İçinde doğup büyüdüğüm Artvin’in Ardanuç ilçesine bağlı Aşağı Irmaklar köyü, bir zamanlar Atabek Yurdu olarak bilinen ve merkezi Ahıska olan bölgede yer alıyor. Anadilim; evinde, sokağında, iş yerlerinde, iyi-kötü günlerinde, her mevsiminde yaşanan duyguları, düşünceleri, yapılıp edilenleri dile getirmek için kullanılmakta olan varsıl ve çok renkli bu söz varlığından güç almış bulunuyor. Benliğim, […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Ardanuç Ağzında Kargışlar / İlençler / Beddualar

Türkiye’nin Kuzeydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan Ardanuç, Artvin (merkez), Posof, Şavşat, Yusufeli ile bugün Gürcistan sınırları içinde kalan Ahıska ortak bir kültüre ve aynı ağız özelliğine sahiptir. Anadolu ağızlarının sınıflandırılmasında aynı ağız grubunda yer almaktadır (Karahan, 2011, s. 96, Ersöz, 2015 s. 79). Sözlü Türk kültüründe “kargış, ilenç” olarak da yer alan beddualar, binlerce yıl […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Bizim Köyün Geleneksel Söz Varlığı – 1

Çevremizde konuşulan dili en iyi, okulöncesi çağımızda kavrıyoruz. Öğrendiğimiz bu ilk dile anadili deniyor. Başka hiçbir ikinci dili anadilimiz düzeyinde ayrıntılı olarak öğrenemiyoruz. Dilin en iyi biçimde okulöncesi çağda öğrenildiğini ilk kez, dilbilimci Chomsky ayrımsıyor ve geliştirdiği Üretici Dönüşümsel Dilbilgisi Kuramını bu gerçeklik temelinde geliştiriyor. Benim okul öncesi yıllarımda anadilimin söz varlığını öğrenmeme ilişkin aşağıda […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Cılavuz Köy Enstitüsü Yaşantılarım – 2

ÖNCESİ VE SONRASI İLE CILAVUZ KÖY ENSTİTÜSÜ YAŞANTILARIM-2 -Gerçekler ayrıntıda gizlidir- İLKOKUL ÖNCESİ YAŞANTILARIMDAN ANIMSADIKLARIM      “Dayı” gerçeğime ve sonraki yıllar içinde yaşadığım acılarıma, yoksunluklarıma karşın ayakta kalmamı sağlayan önemli etkenlerin var olduğunu düşünüyorum. Bunları, başta annem ve nenem; daha sonra da Ömer Dedem, Peruze ve Fato nenelerim, Sultan Halam, Vesiye Nenem, Vesiye Nenemin oğlu […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Cılavuz Köy Enstitüsü Yaşantılarım – 1

ÖNCESİ VE SONRASI İLE CILAVUZ KÖY ENSTİTÜSÜ YAŞANTILARIM -Gerçekler, ayrıntılarda gizlidir.- Rasim BAKIRCIOĞLU NELERİ, NİÇİN YAZIYORUM?     Yaşım, yüzyıllık zamanın son çeyreğine erişince, önemsediğim yaşantılarımı, onların evrende zerre bile olmadıklarını bilmeme karşın, zamanın acımasız değirmeninde un ufak olmasınlar, diye yazmaya başladım. İyi de ne işe yarayacak, bu yazacaklarım? Bunların bir işe yaraması mı, yoksa ölümümden […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Yerel Dilimizin Anlam Zenginliği

      Eğitişim Dergisinin Ekim 2021 tarihli 72. sayısındaki “Geleneksel Söz Varlığımız” başlıklı yazımda, arkadaşım Nuri ile gerçekleştirdiğimiz düşsel söyleşiden bir kesit sunmuştum. O söyleşide, çok uzaklardaki acı-tatlı çocukluk yaşantılarımızla biçimlenip belleğimize sinen söz varlığımızdan örnekler vermiştik. Onlar, her kuşakta biraz daha gürleşip gürbüzleşerek yüzyıllar öncesinden Artvin yereline ulaşan; özellikle de Ardanuç ilçesine bağlı Aşağı Irmaklar […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Bedevra Çatılı Evler

“Bedevra Çatılı Evler” (*)   Artvin’in köylerinde eskiden evler “bedevra” çatılıydı. Tarihin derinliklerinden süzülüp gelen özgün kültürel değerler yaşanıyordu o evlerde, ağırlıklı olarak. Daha sonra onlar, Cumhuriyet değerleriyle, çağdaş değerlerle de yoğrularak yaşanılır oldu. Necat Bayraktar, o evlerdeki sıkıntılı, zor; ama o ölçüde de sıcaklığı, renkliliği, yaşama sevincini, gelecek umut ve direncini hiç eksiltmeyen değerlerin […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Ardanuç Gezi Notlarım: Tanzot

Aydın köylü (Tanzotlu) olmayışıma rağmen hep bir yakınlık duyarım. Çünkü, babam 1958-1965 yılları arasında burada öğretmenlik yapmıştı. Muhtemelen çok karlı bir gün olan 1961 yılının 15 Kasım’ın da köy ebesi Mihriban Ninenin yardımıyla burada dünyaya gözlerimi açmışım. Çarşı mahallesinde tarlanın altında Ermenilerden Şidogile kalan evin üst kadında balkona çıkılan odada dünyaya geldiğimi söylüyor annem. Birkaç […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Atabek Yurdu Yazıları

  Atabek Yurdu ve Ahıska Yazıları Atabek Yurdu Özel Sayısına Sunuş Doç. Dr. İkram Çınar Ahıska ve Posof Bölgesinde Türk Varlığı – Prof. Dr. Ahmet Ocak Atabegler Yurdu Ahıska Bölgesinde Kıpçak Varlığı ve Faaliyetleri Üzerine – Dr. Azad Dedeoğlu Bir Serhat Eyaletinin Muhafazası: Osmanlı Devleti’nin Ahıska’yı Elde Tutma Stratejileri – Doç. Dr. Fadime Tosik Dinç […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

“Ardanuç Ağzı” Adlı Yapıt Üzerine

Değerli araştırmacı ve derlemeci Sevgi Şenol’un “ARDANUÇ AĞZI” adlı yapıtını gördünüz mü? Görmediyseniz ve de Ardanuç’ta, Artvin’de; Ardahan ve Erzurum’un Artvin’e yakın yörelerinden birinde yaşamış ya da yaşamakta iseniz; ya da Ardanuç’ta, Artvin’de yaşamış bir ailenin çocuğu iseniz, bu yapıtı baştan sona, sözcük sözcük gözden geçirmeniz gerekiyor, bence. Yapıt, gözden geçirenlere, çok hoş duygular yaşatacaktır. […]

Yazının devamı İçin tıklayınız