Muhtar Şahanov, Kazakistan’ın tanınmış edebiyatçılarından biridir. 1942 yılında Kazakistan’ın Çimkent şehrinde dünyaya gelmiştir. 19 Nisan 2026 günü yaşama veda etmiştir. Kazakistan’da “halk yazarı”, Kırgızistan’da “halk şairi” unvanlarını almış, sevilen ve sayılan bir sanatçı ve devlet adamıydı. Türkiye Türkçesine aktarılmış kitapları vardır. Nisan 2026’da aramızdan ayrılan Türk dünyasının bu büyük ozanını saygıyla anıyoruz. Bir şiirinde iktidarı şöyle anlamaya çalışıyor:
“Halk dediğin elmas kılıca benzer,
İdare etmek maharet ister,
Bileyebilmek sanattır.
Kullanabilmek sanattır,
Kınına sokmak sanattır,
Az gevşetsen elini
Baş belası olacaktır.”
Aşağıdaki “Dört Ana” şiiri Cengiz Aytmatov’la yaptıkları sohbetin kitabı olan Şafak Sancısı’ndan alınmıştır.[1]
Dört Ana
Kaderini soysuzluk derdinden koru!
Her insanın kendi annesinden başka,
Gıyabında her an onu koruyan ve kollayan
Olmalıdır dört anası, asıl takdire şâyân;
Anayurdu: asıl dayanağı, heybeti,
Ana dili: satılmayan serveti,
Esas direk: örf, destur, geleneği, âdeti
Adamına ışık saçan an be an.
Olsa dahi hatırası çok hüzünlü ve ağır
Dördüncüsü: millî tarih, bunu bilmeyen mağdur,
Bu manevi dört anayı koruyamayan milletin,
Derdi eksik olmamıştır, bulunamamış dermen.
Kutsal olan bu dört ana hayatın öz manası
Bu uğurda mücadele, çabaların âlâsı!
Muhtar Şahanov
[1] Cengiz Aytmatov ve Muhtar Şahanov. Şafak Sancısı: Yüzyılların Kavşağındaki Muhabbet. (Çev. Damira İbragim) Ankara: Bengü Yayınları, 2015, s. 5.