“Öz Terapi”nin Böylesi-1

Yürekli bir uzmanın, iç yolculuğa çıkarak gerçekleştirdiği öz sağaltımını duru ve akıcı bir Türkçeyle kaleme aldığı, roman tadında bir yapıtı var önümde. Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanı Profesör Dr. Binnur Yeşilyaprak’ın Nobel Akademik Yayıncılık Kültür dizisinden çıkan Öz Terapi’sinden söz ediyorum. Dış dünya yolculuklarına çıkıp istediğimiz gibi ve istediğimiz kadar gezmek, dolaşmak, incelemeler, araştırmalar yapmak […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Atatürk’ün Eğitim Devrimi John Dewey’nin Eğitim Kuramıyla Ne Ölçüde Örtüşüyor?

Dünya çapında ünlü bir filozof ve eğitim düşünürü olan John Dewey (1859-1952), araççılık ya da deneyselcilik adını verdiği, dünyanın en kapsamlı eğitim kuramını geliştiriyor. Araççılık, pragmacılık (pragmatism), adıyla anılan görüşlerin en geliştirilmiş biçimi ve en sistemli olanıdır. Onun kuramı, yalnızca yurttaşı olduğu Amerika Birleşik Devletleri’nin değil; Türkiye’nin ve dünyadaki pek çok ülkenin eğitimini ve eğitimcisini […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Yaşamı Anlamlı Kılma Üstüne

Geçmişte, bir uzaktan söyleşide “bana göre yaşamın anlamının ne olduğu” sorulmuştu. “Yaşamın anlamı ne ola ki?”, “Yaşamı nasıl anlamlı kılabiliriz acaba?” diye düşündüğüm zaman belleğimde, bilim çevrelerince de benimsenip onaylanmış çok sayıda kişilik kuramı canlanmıştı. Soruya ilişkin düşüncemi, onlardan birkaçının ortaya koyduğu bilgi ve bulgulara gönderme yaparak belirtmiştim. Yaşamı anlamlı kılma konusuna ilişkin görüşümü bu […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Ruh Sağlıklı Kişi Neler Yapıyor?

“Ruh sağlığı” sözüyle kısaca akıl ve duygu sağlığını anlatıyoruz. Günümüzde bedensel hastalıklar kadar da ruhsal bozukluklarla karşılaşıyoruz. Dahası, kimi kez beden sağlığı için de temel oluşturabiliyor, ruh sağlığı. Dinamik psikolojide ruh sağlığı, “aklın ilkelerini izleyerek haz ilkesinden gerçeklik ilkesine geçerek mutlu olmak ve mutlu etmek amacıyla yaşama” olarak tanımlanıyor. Ruhsal yönden sağlıklı olan kişinin sahip […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Yerel Dilimizin Anlam Zenginliği

      Eğitişim Dergisinin Ekim 2021 tarihli 72. sayısındaki “Geleneksel Söz Varlığımız” başlıklı yazımda, arkadaşım Nuri ile gerçekleştirdiğimiz düşsel söyleşiden bir kesit sunmuştum. O söyleşide, çok uzaklardaki acı-tatlı çocukluk yaşantılarımızla biçimlenip belleğimize sinen söz varlığımızdan örnekler vermiştik. Onlar, her kuşakta biraz daha gürleşip gürbüzleşerek yüzyıllar öncesinden Artvin yereline ulaşan; özellikle de Ardanuç ilçesine bağlı Aşağı Irmaklar […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Öncelikli Sorun: Yetkin Öğretmeni Yetiştirmek

1997 yılında gerçekleştirilen yeni yapılandırma ile beklenen çağın çağdaşı eğitimi yetkinlikle uygulayacak öğretmeni yetiştirmede eğitim fakültelerinin yaya kaldığı anlaşılıyor. “Akademik düzeyde öğretmen yetiştireceğiz.” derken, bu konudaki geçmiş deneyim ve birikimlerin bile çarçur edildiği, pek çok kez söylendi ve yazıldı. Daha da önemlisi, 2005’te Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi; 2006’da da Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK), eğitim […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Pozitif Psikoloji ve Pozitif Ruh Sağlığı

Pozitif psikolojiye, dolayısıyla pozitif ruh sağlığı kavramına özgün katkıları, insancı (hümanistik) psikolojinin sözcülüğünü yapan Maslow, Rogers, Frankl, May, Yalom ve bir ölçüde de Fromm gibi toplumsal düşünürler ve özgün ruhsal tedaviciler (psikoterapistler) yaptı. İnsan davranışlarını ve insanın ruhsal işlevlerini ele aldığımızda karşımıza, “normal ve normal dışı” kavramları çıkıyor. O nedenle konuya bu kavramlara açıklık kazandırarak […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

“Nesip Yusufbeyli’den Şefika Gaspıralı’ya Mektuplar” Üzerine

“Şefi! Bazı insanlar, acı çekmek için yaratılmıştır. Muhtemelen senle ben de acı çekenlerdeniz.” Nesip Yusufbeyli, sevgilisi Şefika Hanım’a, ailesinden uzak, maddi sıkıntı içinde olduğu, ailesine maddi olarak pek destek olamadığı, çok zor dönemlerden geçtiği günlerin birinde yazıyor, bu iki cümleyi. Bu cümlelere, araştırmacı yazar, Doç. Dr. Aliyeva Çınar, yoğun bir göz nuru ve büyük bir […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Geleneksel Söz Varlığımız

      Köyümüz Aşağı Irmaklar, on üç çevre köyün merkezi konumundadır. Bucak yönetimi kaldırılıncaya dek yıllarca bucak müdürü ve karakol komutanı ile bucak işlevini sürdürmüştür. Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlıdır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan beş yıl sonra, okul gelmiş, bizim köye. On üç çevre köyün çocukları, kendi okulları açılana dek, bizim köyün okulundan yararlanmışlar.       27 Mayıs […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Çok Özledik Seni Çok Duygu Öğretmen

Duygu Öğretmenin, özlenen öğretmenlerden biri olduğunu; okullarımızda uygulamaya konulması beklenen eğitim öğretimi uyguladığını duymayan kalmamıştı. Uygun bir günde, okuluna uğradık Duygu Öğretmenin. Duygu Öğretmene o dillere destan öğretmenliği nasıl gerçekleştirdiğini sorduk. Yüreğimize su serpti Duygu Öğretmen, anlattıklarıyla. Eğitim öğretimimizin geleceğine dönük umutlarımıza güç kattı. Duygu öğretmen, şunları anlattı bize: “Birçoklarınınkinden farklıdır benim ilk derslerim. İlk […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

“Neden ve Nasıl Mankurtlaştırılıyoruz”

        Dr. İkram Çınar, yaşamsal bir konuyu, çok sayıda bilimsel kaynağın tanıklığı ve çok yönlü bir bakış açısıyla oldukça kapsamlı ve ayrıntılı bir biçimde ve yoğun bir emekle ortaya koymuş, “Neden ve Nasıl Mankurtlaştırılıyoruz” adlı yapıtında.[1] Yapıtın bir benzerinin olmadığını sanıyorum.         Çınar, kitabının “Yeni Baskı için Önsöz”ünde, özellikle şu düşünceleri dile getiriyor: Ulusal […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Yerel Dil ve Toplumsallaşma

Sağlıklı bir kişilik geliştirme, toplumsallaşmış olma anlamını taşıyor. Toplumsallaşma, “bireyin, içinde yaşadığı toplumun normlarını, değerlerini, kendisine biçilen rolleri, tutumları, davranış yapılarını, toplumsal etkileşim için gerekli becerileri, benlik ve kimlik duygusunu kazanma, içinde yaşadığı kültürü içselleştirme süreci” olarak tanımlanıyor. Bu tanım, aynı zamanda “kültürel uyum” anlamına geliyor. Kişiliğimizin temel yapısını ilkin, içine doğduğumuz ailemizden edindiğimiz derin […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Bir Zamanlar Cılavuz Köy Enstitüsü

Cılavuz Köy Enstitüsü, Kars-Ardahan yolu üzerinde, uzunca bir vadinin, batıdan doğuya doğru alçaldıkça genişleyip yayvanlaşan ve Cılavuz’un doğusundaki Susuz köyünde düzlüğe dönüşen tabanında kurulmuştu. Vadinin ortasından akıp gitmekte olan dere, batıdaki daha yüksek kesimlerden gelen sulara, Coşkun Pınar’la Telli Pınar’ın katılımıyla oluşuyordu. Susuz bucağının (şimdiki Susuz ilçesinin) kuzey ve kuzeydoğusunu çevreleyen düzlüklerin yeşilliğini ulu kavak […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Kulağımda Çınlayan Sesler

Son dersten sonra evin yolunu tutmuştum. O gün yaşadıklarım, yolda, eğitimden yana yapılması gerekip de yapılmayan birçok şeyi çağrıştırıyordu bana. Öğrencilerin, yetenekleri yönünde ve oranında yetişmelerini tam olarak gerçekleştiremiyorduk. Büyük çoğunluk memnun değildi aldığı eğitimden. Bunları düşünürken ilkokuldan üniversiteye dek birlikte ders yaptığım binlerce öğrencim geçti gözümün önünden. Sonra, kimi sesler çınlamaya başladı kulağımda. BİRİNCİ […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Kendilerini Yaşayamayan Çocuklar

Alice Miller, Yetenekli Çocuğun Dramı ve Benlik Arayışı (1994) adıyla Gönül Sezer’in dilimize çevirdiği, okunası yapıtına 21 maddelik bir ek koymuş. Bu maddeleri, Du sollst nicht merken adlı kitabın yeni sonsözünden alıntıladığını belirtiyor. Söz konusu ek metin, başlığından her maddesinin içeriğine dek, üzerinde düşünüle düşünüle okunması gereken bir nitelik taşıyor. Özellikle anne babalar ve anne […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Gerçek Benlik Oluşturmak

 Uygulanan eğitimle bireyde sağlıklı bir kişilik geliştirmek amaçlandığında, bireyin kendine özgü bedensel, devimsel ve toplumsal-ruhsal gelişiminin nasıl bir gidiş gösterdiğinin bilinmesi gerekiyor. Sağlıklı bir kişilik geliştirmiş olan birey, başkalarının istedikleri yönde değil; kendi gereksinimlerini doyuma kavuşturarak yaşamını sürdürüyor. Sağlıklı bir kişilik de bireye kendisinin ve içinde yaşadığı toplumun, giderek tüm insanlığın eşit koşullarda yaşamasından yana […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Otur Şimdi Başla Yazmaya

Önce insanlara koştum umutla, inançla; yakın, uzak demeden, koştum. Doğrulukları, güzellikleri, duyarlıkları, incelikleri konuşmak, paylaşmak istedim onlarla. Oluşturmuş olduğum duygularım, düşüncelerim, düşlemlerim üstüne söyleşmek istedim. Yalnızca bunları mı? Güzü, kışı, baharı, yazı, gecenin karanlığını delen yıldızları, onların ötesini düşünmemin yarattığı inanılmaz heyecanını da konuşmak istiyordum. Hüzünlü gün batımlarını, acıları da konuşmak istiyordum. Yalnız bunlar da […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Çağdaş Eğitim Barışçıdır

        Barış, bir ülkede ya da ülkeler arasında ortaya çıkan karışıklıklara, çatışma ve savaşlara son vererek bir arada, erinç içinde mutlu yaşama isteğini dile getiren kapsamı geniş bir kavramdır. Ne yazık ki insanoğlu, doğal dengeyi bozan, insanları ve öbür canlıları yok eden savaşları sonlandırıp barışı sürekli kılma olgunluğuna erişemedi henüz. Bununla birlikte […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Çocukta Vicdan Gelişimi ve Eğitimi

        Her normal çocuk, vicdan gizilgücüyle dünyaya geliyor. Bu gizilgüç, çocuğun yaşadığı çevreyle sağlıklı bir ilişki kurma ve bunu sürdürme olanağı bulduğunda, ortaya çıkıp gelişiyor. Bu gelişim için çocuk, kendisine belirli nesneler seçiyor ve onlarla köklü bir ilişki kuruyor. Sevmeyi öğrenip kendi dışında bir kişiye kavuşuyor. Çocuğun ilk sevgi nesnesini annesi ya da onun yerini […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Bedevra Çatılı Evler

“Bedevra Çatılı Evler” (*)   Artvin’in köylerinde eskiden evler “bedevra” çatılıydı. Tarihin derinliklerinden süzülüp gelen özgün kültürel değerler yaşanıyordu o evlerde, ağırlıklı olarak. Daha sonra onlar, Cumhuriyet değerleriyle, çağdaş değerlerle de yoğrularak yaşanılır oldu. Necat Bayraktar, o evlerdeki sıkıntılı, zor; ama o ölçüde de sıcaklığı, renkliliği, yaşama sevincini, gelecek umut ve direncini hiç eksiltmeyen değerlerin […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Değerler ve İnsan Olma

Kişiler ya da gruplar, nesnelere, varlıklara ya da etkinliklere ruhsal, ahlaksal, toplumsal bakımdan, estetik yönden belli bir önem, birtakım üstünlük derecesi veriyorlar. Bu önem ve üstünlük dereceleri, kişilerin ya da grupların benimsediği “değerler”i oluşturuyor. Nesnel değil; öznel bir özellik olan değer, insanın nesneye yüklediği bir niteliktir. Değer kavramı, temelde öznel olması nedeniyle, kişilere ve durumlara […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Cinselliğin Değeri

Özge Hanım Cinselliği ile Barışmaya Başlıyor         Uzmanla sorunlarını konuştukça, yabancılaştırıldığı bir yönünü, cinselliğini tüm gerçekliği ile görmeye başlıyor. Geliştirmiş olduğu istenmeyen duygular nedeniyle bir türlü rayına oturtamadığı karşı cinse yönelik ilişkilerini bir düzene sokma yolunda hızla ilerliyor.         Özge Hanım uzmana “Cinsel açıdan yetişkin olmak ne demektir?” diye soruyor.         Uzman, bu soruyu şöyle […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Kaçınılmaz Bir Gereksinim: Cinsel Eğitim

Etkin Bir Cinsel Eğitim Uygulamak Niçin Önemlidir? Cinsellikle ilgili yeterli bilgiden yoksun, bu konuda korkuları ve sorunları olan utangaç bir anne babanın, çocuğuna nasıl davranacağını bilememesi, bocalaması doğaldır. Bu konularda sorunu olmadığını sanan olgun, başarılı pek çok erişkinin bile çocuklarının değişik cinsel eğilim ve soruları karşısında şaşırdıkları bir gerçektir. 13-14 yaşına gelen çocuklarına bir şeyler […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Cinselliğin Önemi Kavranmadıkça…

Cinsellik konusundaki bu ikinci yazımı da çok yararlı bulduğum ve sonuncu yazımda adını vereceğim bir yapıtta anlatılanlardan esinlenerek; yer yer de doğrudan ona yaslanarak sürdürüyorum. Cinsellik, bir kimliktir her şeyden önce. Kendisinden cinsel sorunlarınız konusunda destek almaya gittiğiniz bir ruhsal tedavi uzmanı size, “Birkaç sözcükle kendinizi tanıtır mısınız?” dediğinde, sizin aklınıza özellikle yaşınızı, kadın mı […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Cinsel Yaşamın Sağlıklısı

Cinsellik, bugün dünyanın hemen hemen hiçbir yerinde sağlıklı bir biçimde yaşanamayan bir olgu olarak nitelendiriliyor. Çiftlerin uyumlu ve mutlu bir birliktelik sürdürmeleri için zorunlu bir eşik olan cinsellik, aynı zamanda onların, başarmada en çok zorlandıkları kırılgan bir nokta olarak görülüyor. Bu konudaki ilk engel olarak da cinsel başarı ve doyum tanımının belirsizliği ve yanıltıcılığı gösteriliyor. […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

İyi Çocuk Yetiştirmek

Aklı başında her anne baba istiyor ki “Çocuğum, ergenlik çağının sonuna geldiğinde; Çevresindekilere sevgi, saygı gösteren; söylenen söze kulak asan, özgüvenli, özsaygılı, tutarlı bir kişi olsun. Ailesine olduğu kadar da ulusuna, ülkesine; giderek bütün insanlığa karşı olumlu duygular taşısın. Sağlıklı duygular geliştirsin, güçlü düşünceler edinsin ve duygularını, düşüncelerini, eylemlerini uygun yer ve zamanda ortaya koyabilsin. […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Rasim Bakırcıoğlu’nun Yazıları

Rasim Bakırcıoğlu’nun Yazıları ÖZGEÇMİŞ Rasim Bakırcıoğlu, 1937 yılında Artvin’e bağlı Ardanuç ilçesinin Aşağı Irmaklar köyünde doğdu. 1949’da Cılavuz Köy Enstitüsüne girdi; 1956’da Kâzım Karabekir İlköğretmen Okulundan mezun oldu. İstanbul Eğitim Enstitüsü Pedagoji ve Türkçe bölümlerini bitirdi. A. Ü. Eğitim Fakültesi Eğitimde Psikolojik Hizmetler dalında Yüksek lisans öğrenimi gördü. Yedi yıl ilkokul öğretmenliğinde; sekiz yıl, İlköğretmen Okulu […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Bilimdışı Eğitimin Çekinceleri

Gerçek (çağdaş) eğitim, “insan yavrusunun insanlaştırılması, insanın üretilmesi etkinliği” diye de tanımlanıyor. İnsan olma adayı olarak dünyaya gelen her bebeği yaşına, kişisel ilgilerine ve yeteneklerine (kendi doğasına), çağdaş anlayışa uygun bir eğitim sürecinden geçiren toplum, onlara hak ettikleri yeri sunuyor; onlar da paylarına düşen kişisel-toplumsal işlevlerini üstün bir başarıyla yerine getiriyorlar. Bireyler, aldıkları bu eğitimle […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Bir Yetişkinin “Keşke”leri

        Okan Özüdoğru, çoluk çocuğa karışmış, yetişkin yaşta bir kişidir. Öyle olmasına karşın anne babasının, çocukluk çağlarında gösterdikleri olumsuz davranışların kendisinde yarattığı rahatsızlıkları, bir türlü atamıştır içinden. Sonunda, bunlardan ilk aklına gelenleri, bir mektupla anne babasına iletmeye karar verir. Oturup aşağıdaki mektubu yazar ve anne babasına postalar. Anneciğim, babacığım!         Yıllardır içimde biriken ve bir […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Eğitimin Sevgiye Yaslandırılması Gerekliliği

Her yakınlık sağlayıcı, geliştirici ve üretici edim, sevgiyle başlıyor, sevgiyle sürdürülüyor. Biyolojik ve toplumsal-ruhsal bir varlık olarak insan, yaşama ancak sevginin görkemiyle sağlam tutunabiliyor. İnsan, bilinçlenmeye, sağlıklı iletişime, iş ve güç birliğine, etkileşime, özgürlüğe, bağımsızlığa, hak ve hukuka, barışa, bilim ve sanata sevgiyle yöneldiğinde bunlarla özdeşleşebiliyor. Evrenin yaratılışında sevginin yeri Bir Yunan söylencesine göre başlangıçta, […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Öğretmenlerin Öğretmeni Olmak

Her mesleğin, kendine özgü bir anlam ve önemi, belirli amaçları olmakla birlikte kimi meslekler, çok daha özel bir anlam ve önem taşıyor. Öğretmenlik, özel bir anlam ve önem taşıyan meslekler arasında, belki de onların başında yer alıyor. Bunu doğrulayan birden çok neden sıralanabilir. Bunlardan birini anımsayalım: Öğretmen, tüm bireylerin yaşama ve mesleğe hazırlanmalarında belirleyici bir […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Doğru Eğitim Birincil Koşulsa Eğer…

İnsanı nitelikli kılmak, insanlaştırmak için doğru eğitim birincil koşulsa eğer, bu eğitimi bir an önce ülkemizin her noktasında, ilke ve yöntemlerine uygun olarak uygulamaya koymamız gerekmez mi? Ülkemizde uygulanmakta olan eğitimin büyük oranda doğru (çağdaş) eğitim ilke ve yöntemlerine uygun olduğunu ileri sürebiliyor muyuz? Uygulanmakta olan eğitimle çocuk ve ergenleri çağdaş yaşamın gerektirdiği bilgi, beceri […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Çağdaş Eğitim Olmadan Toplumsal Gelişim Olur mu?

Eğitimden gerektiği gibi yararlanmadan ne bireysel ne de toplumsal gelişim sağlanabiliyor. Eğitim, bu denli vazgeçilmez bir uygulama olduğuna göre toplumun, eğitim sorununu öncelikleri arasına almaması, düşünülemez. Ancak gerek bireysel, gerekse toplumsal gelişimde çağdışı eğitimden değil; çağdaş eğitimden yararlanmak gerekiyor. Nedir çağdaş eğitim; nasıl uygulanıyor? Çağdaş eğitim, her çocukta kendi yaşına ve gelişim özelliklerine uygun duygu, […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

Okuma Sevgisinin Oluşum Süreci

  Okumayı sevmeseydi, ne bir öğrencisine sevdirebilirdi okumayı ne de bir başkasına. Her sevgi gibi okuma sevgisi de öğreniliyor. Ancak okuma sevgisinin oluşturulabilmesi için uygun olanak ve koşulların bulunması ya da yaratılması gerekiyor. Kişi, okumayı alışkanlık durumuna getirmeyi istiyorsa ve gerekli çabayı göstermeye de hazırsa, beklenen sonuca daha kolay ulaşıyor. Okuma sevgisini ve alışkanlığını o, […]

Yazının devamı İçin tıklayınız

“Ardanuç Ağzı” Adlı Yapıt Üzerine

Değerli araştırmacı ve derlemeci Sevgi Şenol’un “ARDANUÇ AĞZI” adlı yapıtını gördünüz mü? Görmediyseniz ve de Ardanuç’ta, Artvin’de; Ardahan ve Erzurum’un Artvin’e yakın yörelerinden birinde yaşamış ya da yaşamakta iseniz; ya da Ardanuç’ta, Artvin’de yaşamış bir ailenin çocuğu iseniz, bu yapıtı baştan sona, sözcük sözcük gözden geçirmeniz gerekiyor, bence. Yapıt, gözden geçirenlere, çok hoş duygular yaşatacaktır. […]

Yazının devamı İçin tıklayınız